Breuken vermenigvuldigen en delen met stroken, leerjaar 5–6

Breuken vermenigvuldigen en delen met een geheel getal en met een breuk, met stroken en de getallenlijn. Dia's en opdrachten voor leerjaar 5–6.

Een breuk vermenigvuldig je als je een deel van iets wilt nemen: 3/4 van de worpen of de helft van de bomen in het bos. Bij vermenigvuldigen vermenigvuldig je de tellers met elkaar en de noemers met elkaar, en het antwoord vereenvoudig je. Bij delen wordt de breuk eerlijk verdeeld, of je vraagt hoeveel keer de deler in het deeltal past.

Het artikel is gemaakt voor leerjaar 5–6, en elke stap is klaar om als dia aan de klas te tonen. Vereenvoudigen en gemengde getallen worden als bekend verondersteld.

Belangrijke begrippen

breuk
Een getal dat een deel van een geheel aangeeft, zoals 3/4.
teller
Het bovenste getal van een breuk. Het vertelt hoeveel delen je neemt.
noemer
Het onderste getal van een breuk. Het vertelt in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld.
gemengd getal
Een getal met helen en een breuk, zoals anderhalf, 1 1/2.
vereenvoudigen
Je deelt de teller en de noemer van een breuk door hetzelfde getal. De waarde van de breuk blijft gelijk, bijvoorbeeld 4/8 = 1/2.
vermenigvuldigen
Hetzelfde getal een paar keer optellen, bijvoorbeeld 3 × 4 = 12.
delen
Verdelen in gelijke delen, bijvoorbeeld 12 : 3 = 4.
product
De uitkomst van een vermenigvuldiging. Het product van 3 en 4 is 12.
  1. 1. Welk deel van de worpen ging erin?

    Bij de basketbaltraining werden 12 vrije worpen genomen, en 3/4 daarvan ging erin. Hoeveel worpen is dat?

    Verdeel 12 in vier gelijke delen: 12 : 4 = 3. Drie delen zijn 3 · 3 = 9 worpen.

    Twee even lange stroken: de bovenste is verdeeld in vier delen waarvan er drie gekleurd zijn, de onderste is verdeeld in twaalf delen waarvan er negen gekleurd zijn3/49 van de 12 worpen12 · 3/4 = 9
  2. 2. Een breuk vermenigvuldigen met een geheel getal

    Als je een breuk met een geheel getal vermenigvuldigt, vermenigvuldig je de teller en blijft de noemer hetzelfde. De grootte van het deel verandert niet, er zijn alleen meer delen.

    Een ronde op de hardloopbaan is 2/5 km. Drie rondes zijn 3 · 2/5 = 6/5 km. Dat is meer dan één geheel: 6/5 = 1 1/5 km.

    Zes vijfden: vijf vijfden zijn één geheel en één vijfde blijft over, dus 1 1/56/5 = 1 1/5
    6/5 = 1 1/5
  3. 3. Breuk maal breuk

    Van de bomen in het bos zijn er 3/4 naaldbomen. Van de naaldbomen zijn er 1/2 sparren. Welk deel van alle bomen zijn sparren?

    Tellers: 1 · 3 = 3
    Noemers: 2 · 4 = 8
    1/2 · 3/4 = 3/8

    Drie stroken: een strook verdeeld in vierden waarvan er drie gekleurd zijn, een strook verdeeld in achtsten waarvan er zes gekleurd zijn, en dezelfde strook waarvan de helft, dus drie achtsten, gekleurd is3/4 naaldbomen3/4 = 6/8de helft: 3/8 sparren1/2 · 3/4 = 3/8
  4. 4. Vereenvoudig vóór het vermenigvuldigen

    De training duurde 3/4 uur, en 2/3 daarvan werd er gespeeld. Welk deel van het uur werd er gespeeld?

    Vermenigvuldig en vereenvoudig aan het eind, of vereenvoudig eerst: de teller 3 en de noemer 3 kun je door drie delen, de teller 2 en de noemer 4 door twee.

    Een strook verdeeld in twaalf delen waarvan er zes gekleurd zijn6/12
    Vermenigvuldig: 2/3 · 3/4 = 6/12 = 1/2
    Een strook verdeeld in twee delen waarvan er één gekleurd is1/2
    Vereenvoudig eerst: het product is meteen 1/2
  5. 5. Een breuk delen door een geheel getal

    Tijdens de wandeling is er 3/4 liter water, en dat wordt eerlijk verdeeld over drie personen. Iedereen krijgt 3/4 : 3 = 1/4 liter.

    De teller 3 wordt in drie gelijke delen verdeeld, en de noemer blijft hetzelfde.

    De bovenste strook toont drie vierden, en eronder laten drie stroken zien dat iedereen één vierde krijgt3/4 literVriend 1Vriend 2Vriend 33/4 : 3 = 1/4
  6. 6. Hoeveel bekers van 1/2 liter kun je vullen?

    Je schenkt 2 liter sap in bekers van 1/2 liter: hoeveel bekers worden er vol?
    Uit één liter komen 2 bekers.
    Uit 2 liter komen 2 · 2 = 4 bekers.
    2 : 1/2 = 4

    Getallenlijn van nul tot twee, verdeeld in halven: vanaf nul spring je vier keer 1/2 vooruit naar het getal 201/211/221234 bekers2 : 1/2 = 4
  7. 7. Rekenen en uitleggen

    1. Een basketballer gooit 20 vrije worpen, en 3/5 gaat erin. Hoeveel worpen gingen erin?
    2. Bereken 2/3 · 3/5. Vereenvoudig eerst.
    3. Tijdens de wandeling is er 2/3 liter thee voor twee personen. Hoeveel krijgt ieder?
    4. Hoeveel bekers van 1/4 liter krijg je uit 2 liter?
    5. Een leerling berekende 1/3 · 1/2 = 1/3. Waar zit de fout?

Samenvatting

Een breuk vermenigvuldig je met een geheel getal door de teller te vermenigvuldigen; de noemer blijft hetzelfde. Een breuk vermenigvuldig je met een breuk door teller met teller en noemer met noemer te vermenigvuldigen, en het antwoord vereenvoudig je. Je kunt al vóór het vermenigvuldigen vereenvoudigen. Een breuk deel je door een geheel getal door de teller te delen of de noemer te vermenigvuldigen. De deling 2 : 1/2 vraagt hoeveel halven er in het getal 2 passen.

Veelgestelde vragen

Waarom vermenigvuldig je bij vermenigvuldigen ook de noemers?

Als je de helft neemt van drie vierden, wordt elk vierde in tweeën gesneden en worden de delen achtsten. Daarom is 1/2 · 3/4 = 3/8 en is de noemer 2 · 4 = 8.

Waarom kan het product kleiner zijn dan het getal dat je vermenigvuldigt?

Als je een getal vermenigvuldigt met een breuk die kleiner is dan 1, neem je er maar een deel van. Bijvoorbeeld: 1/2 · 3/4 = 3/8, en dat is kleiner dan 3/4.

Hoe reken je de deling 3/4 : 1/4 uit?

Vraag hoeveel vierden er in 3/4 passen. Drie, dus 3/4 : 1/4 = 3. Als de noemers verschillend zijn, maak je de breuken eerst gelijknamig: 1/2 : 1/4 = 2/4 : 1/4 = 2.

Probeer oefeningen

Hebben jullie dit onderwerp in de les behandeld? Maak er een opdracht over voor je klas.

Maak een opdracht