De Grote Sfinx van Gizeh van opzij gefotografeerd, op de achtergrond een grote piramide tegen een blauwe lucht
Photo: Great Sphinx of Giza and Pyramid of Cheops, kallerna, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind

Het oude Egypte: uitleg, dia's en vragen

De Nijl, farao's, piramiden, mummies en hiërogliefen: waar en wanneer lag het oude Egypte? Beelden, kaart en vragen voor leerjaar 4–6 (10–12 jaar).

Het oude Egypte was een rijk in het noordoosten van Afrika aan de Nijl. Het bestond ongeveer 3.000 jaar, van ongeveer het jaar 3100 v.Chr. tot het jaar 30 v.Chr. Het artikel past bij geschiedenis in leerjaar 4–6 en elke stap kan als dia aan de klas worden getoond.

Tot slot kan de leerling vertellen waar en wanneer Egypte bestond en hoe de Nijl het leven beïnvloedde. Hij of zij weet wie de farao was en waarom de piramiden werden gebouwd. Hij of zij kan vertellen wat de Egyptenaren over de dood geloofden en hoe men leerde hiërogliefen te lezen.

Key concepts

Nijl
De Nijl is een rivier in het noordoosten van Afrika die door Egypte naar de Middellandse Zee stroomt. In het oude Egypte lieten de jaarlijkse overstromingen vruchtbaar slib op de akkers achter, waardoor landbouw midden in de woestijn mogelijk was. De rivier was ook de belangrijkste verkeersweg.
farao
De farao was de heerser van het oude Egypte en had grote macht over de staat en de godsdienst. De Egyptenaren zagen hem als schakel tussen de goden en de mensen. De meeste farao's waren mannen, maar ook vrouwen zoals Hatsjepsoet regeerden.
Egyptische goden
De oude Egyptenaren vereerden veel goden, die elk een eigen taak hadden. Ra werd bijvoorbeeld verbonden met de zon en Osiris met het leven na de dood. Goden werden vaak afgebeeld als mensen met een dierenkop.
mummie
Een mummie is een dood lichaam dat bewaard is gebleven door uitdroging of een speciale behandeling. De oude Egyptenaren maakten mummies omdat ze geloofden dat het lichaam nodig was in het leven na de dood. Mummies ontstonden ook op natuurlijke wijze, bijvoorbeeld op droge of koude plaatsen.
sarcofaag
Een sarcofaag is een versierde kist, vaak van steen. In het oude Egypte werden farao's en andere hooggeplaatste personen begraven in sarcofagen met de mummie erin. Sarcofagen werden ook elders gebruikt, bijvoorbeeld in het oude Rome.
hiëroglief
Een hiëroglief is een schriftteken uit het oude Egypte dat vaak op een klein plaatje lijkt. Een teken kan voor een woord of een klank staan. In de jaren 1820 leerde men hiërogliefen weer lezen, toen Jean-François Champollion ze met de Steen van Rosetta ontcijferde.
papyrus
Papyrus is een rietachtige waterplant en het schrijfmateriaal dat ervan wordt gemaakt. In het oude Egypte maakte men van de stengels dunne vellen, die tot lange rollen werden samengevoegd. Het woord papier komt van papyrus.
archeoloog
Een wetenschapper die oude voorwerpen en resten opgraaft om meer over het verleden te weten te komen. Een archeoloog graaft voorzichtig met een troffel en een kwast en noteert precies waar elke vondst lag. Bijna alles wat we over de steentijd weten, danken we aan archeologen, want er bestond nog geen schrift.

Related exercises

There is no exercise for this topic yet

Teacher or creator: make the first exercise with Puro Editor and choose Het oude Egypte as its topic. It will appear here as soon as it is published.

Make the first exercise for this topic

  1. 1. Wat weet je over het oude Egypte?

    In welk werelddeel ligt Egypte?
    Waarom woonden er midden in de woestijn veel mensen?
    Wat waren piramiden?
    Wat is een mummie?

  2. 2. Langs de Nijl

    Het oude Egypte was een smalle strook landbouwgrond langs de Nijl midden in de woestijn. De Nijl stroomt van zuid naar noord, dus de zuidelijke riviervallei was Boven-Egypte en de noordelijke delta Neder-Egypte. Elk jaar aan het einde van de zomer overstroomde de Nijl en liet vruchtbaar slib achter op de akkers. Daarop groeiden tarwe, gerst en vlas.

    Reliëfkaart van het huidige Egypte: de Nijl stroomt als blauwe lijn van zuid naar noord naar de Middellandse Zee, eromheen gele en groene woestijn, rechts de Rode Zee
    Reliëfkaart van het huidige Egypte. De oude Egyptenaren woonden bijna allemaal langs de Nijl. Het noorden is boven.. Photo: Egypt relief location map, Eric Gaba (Sting) ja NordNordWest, CC BY-SA 3.0, modified: verkleind
  3. 3. Het Egypte van de farao's

    Egypte werd bestuurd door de farao, die werd gezien als vertegenwoordiger van de goden op aarde. Onder hem stonden priesters, ambtenaren en schrijvers. De meeste Egyptenaren waren boeren die het land bewerkten en voor de farao werkten. De jaartallen zijn schattingen van onderzoekers.

    Een grijsgroene steenplaat waarin een koning met een hoge kroon is gegraveerd met een opgeheven knots, ernaast een valk en bovenaan koeienkoppen
    Het palet van Narmer: koning Narmer met de witte kroon van Boven-Egypte op zijn hoofd. Photo: Narmer Palette smiting side, tuntematon, Public domain, modified: verkleind
    De drie piramiden van Gizeh op een zandig plateau, ervoor een weg en op de achtergrond de stad in de nevel
    De piramiden van Gizeh. Photo: Giza Pyramid Complex (31956385617), Nina R, CC BY 2.0, modified: verkleind
    Het gouden masker van Toetanchamon, met een blauwgoud gestreepte hoofdtooi, een cobra en een gier op het voorhoofd en een lange valse baard
    Het gouden masker van Toetanchamon, Egyptisch Museum. Photo: Mask of Tutankhamun (CairoEgMuseumTaaMaskMostlyPhotographed), Roland Unger, Public domain, modified: verkleind
    De voorgevel van de grote tempel van Abu Simbel: vier gigantische zittende beelden van Ramses II in de rots gehouwen, in het midden de ingang
    De grote tempel van Abu Simbel en de beelden van Ramses II. Photo: Abu Simbel, façade of the Great Temple (6201194723), Arian Zwegers, CC BY 2.0, modified: verkleind
    1. ca. 3100 v.Chr. Boven- en Neder-Egypte worden verenigd tot één rijk
    2. ca. 2560 v.Chr. De Grote Piramide van Gizeh wordt voltooid als graf van farao Cheops
    3. ca. 1330 v.Chr. De jonge Toetanchamon is farao
    4. jaren 1200 v.Chr. Ramses II laat de tempels van Abu Simbel bouwen
    5. 30 v.Chr. Koningin Cleopatra sterft en Rome verovert Egypte
    6. 1922 n.Chr. Howard Carter vindt het graf van Toetanchamon
  4. 4. Hoe werden de piramiden gebouwd?

    De piramiden waren graven van farao's en de Grote Piramide van Gizeh werd gebouwd uit meer dan twee miljoen steenblokken. De blokken werden met koperen en stenen gereedschap gehouwen en op sleden voortgetrokken, maar hoe ze omhoog werden getild wordt nog steeds onderzocht. De bouwers waren Egyptische arbeiders, geen slaven. Ze kregen eten als loon en hun dorp is bij de piramiden gevonden.

    De zijkant van de Grote Piramide van Gizeh van onderaf gefotografeerd: duizenden geelbruine steenblokken als trappen naar de top
    Steenblokken van de Grote Piramide. De piramide was oorspronkelijk ongeveer 146 meter hoog.. Photo: Pyramid of Cheops - side, kallerna, CC BY-SA 3.0, modified: verkleind
  5. 5. Goden, mummies en het leven na de dood

    De Egyptenaren vereerden veel Egyptische goden, zoals Osiris en Anubis, en geloofden in een leven na de dood. Daarom werd een overledene bewaard als mummie: de organen gingen in kruiken, het lichaam werd met zout gedroogd en in linnen gewikkeld. De mummie werd in een versierde kist gelegd. De kisten van farao's werden gesloten in een stenen sarcofaag.

    Papyrusschildering: de jakhalskoppige Anubis controleert een weegschaal met in de ene schaal een hart en in de andere een veer; ernaast een monster met een krokodillenkop en de ibiskoppige Thoth die schrijft
    Het wegen van het hart in het Dodenboek: het hart wordt vergeleken met een veer (ca. 1275 v.Chr.). Photo: Weighing of the heart, Papyrus of Hunefer, tuntematon egyptiläinen taiteilija, Public domain, modified: verkleind
    Een mensvormige beschilderde mummiekist tegen een zwarte achtergrond: vergulde gelaatstrekken, groene en oranje vleugels en in het midden een rij hiërogliefen
    Mummiekist van een priester, ca. 900 v.Chr.. Photo: Cartonnage mummy-case of a priest called Nakhtefmut, 924-889 BCE, Fitzwilliam Museum, Cambridge, SpeakingArch, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind
    Vier lichte stenen kruiken op een rij; op de deksels de koppen van een jakhals, een baviaan, een valk en een mens, op de zijkanten zwarte hiërogliefen
    Kanopen: daarin werden de organen van de overledene gedaan. Photo: A Complete Set of Canopic Jars (Walters 41171–41174), tuntematon egyptiläinen tekijä; Walters Art Museum, Public domain, modified: verkleind
  6. 6. Het voorwerp vertelt: de Steen van Rosetta

    De Egyptenaren schreven met hiërogliefen, dus beeldtekens, op steen en papyrus. Schrijven konden vooral de schrijvers. Op de Steen van Rosetta staat dezelfde tekst in drie schriften. Met behulp van de Griekse tekst ontcijferde de Fransman Jean-François Champollion in 1822 de betekenis van de hiërogliefen.

    Een donkere steenplaat met bovenaan rijen hiërogliefen, in het midden tekens die op sierschrift lijken en onderaan Griekse letters
    De Steen van Rosetta, een tekst uit het jaar 196 v.Chr. (British Museum). Photo: Rosetta Stone, Hans Hillewaert, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind
  7. 7. Denk er in tweetallen over na

    Waarom noemde de Griek Herodotus Egypte een geschenk van de Nijl?
    Waarom lieten de farao's enorme graven bouwen?
    Hoe helpen de Steen van Rosetta en het graf van Toetanchamon ons bij het onderzoek naar de geschiedenis?

Summary

Het oude Egypte ontstond aan de Nijl en Boven- en Neder-Egypte werden rond 3100 v.Chr. verenigd. De overstroming van de Nijl maakte landbouw midden in de woestijn mogelijk. Het rijk werd bestuurd door de farao en de piramiden waren graven van farao's. De Egyptenaren geloofden in een leven na de dood en bewaarden de overledenen als mummies. Ze schreven met hiërogliefen, die men leerde lezen met behulp van de Steen van Rosetta. Rome veroverde Egypte in het jaar 30 v.Chr.

Frequently asked questions

Bouwden slaven de piramiden?

Voornamelijk niet. Bij de piramiden van Gizeh zijn een dorp van arbeiders, bakkerijen en graven van arbeiders gevonden. Daaruit blijkt dat de bouwers Egyptische arbeiders waren die eten als loon kregen. Een deel van het werk werd gedaan als verplichte dienst voor de farao.

Hoe weten we iets over het oude Egypte?

Archeologen onderzoeken graven, tempels en voorwerpen. Het droge klimaat heeft papyri, schilderingen en mummies bewaard. Hiërogliefen kunnen worden gelezen dankzij de Steen van Rosetta. De archeoloog Howard Carter vond bijvoorbeeld in 1922 het bijna onaangetaste graf van Toetanchamon.

Waarom ligt Boven-Egypte in het zuiden?

De Nijl stroomt van zuid naar noord. Boven-Egypte ligt aan de bovenloop van de rivier, dus in het zuiden. Neder-Egypte ligt aan de benedenloop in de Nijldelta bij de Middellandse Zee.

Try exercises