
Olympische Spelen van het oude Griekenland: dia's en vragen
Waar en wanneer begonnen de Olympische Spelen van de oudheid, wat was de heilige vrede en wat was de prijs voor de winnaar? Beelden en vragen voor leerjaar 4–6 (10–12 jaar).
De Olympische Spelen begonnen in het oude Griekenland, op de heilige plaats Olympia. Het artikel past bij geschiedenis in leerjaar 4–6 en elke stap kan als dia aan de klas worden getoond.
Tot slot weet de leerling waar en wanneer de Spelen begonnen, wat de heilige vrede was, welke sporten er op de Spelen waren en wat de prijs voor de winnaar was.
Key concepts
- Olympische Spelen
Sportwedstrijden die elke vier jaar in Olympia werden gehouden ter ere van Zeus, voor het eerst in 776 voor Christus. Er werd onder meer hardgelopen, geworsteld en met wagens geracet. De winnaar kreeg een krans van olijftakken.- zuil
Een hoge, ronde stenen paal die een dak draagt. De Grieken hadden drie zuilenorden: de eenvoudige Dorische, de Ionische met krullen en de Korinthische met bladversiering. Dezelfde stijlen worden nog steeds in gebouwen gebruikt.- amfora
Een kruik van klei met twee oren om olijfolie, wijn en graan in te bewaren en te vervoeren. Op amforen werden vaak goden, helden en sporters geschilderd. De winnaars van de Panathenaeïsche Spelen in Athene kregen als prijs amforen vol olijfolie.- hopliet
Een Griekse voetsoldaat met een bronzen helm, een groot rond schild en een speer. Hoplieten vochten in een dichte formatie, de falanx, waarin ieders schild ook de buurman beschermde. Het waren gewone burgers die hun uitrusting zelf kochten.
Related exercises
There is no exercise for this topic yet
Teacher or creator: make the first exercise with Puro Editor and choose Het oude Griekenland as its topic. It will appear here as soon as it is published.
1. Het Griekenland van de stadstaten
Het oude Griekenland was niet één land maar bestond uit veel stadstaten, zoals Athene en Sparta. De steden streden met elkaar, maar de Grieken hadden dezelfde taal, dezelfde goden en dezelfde Spelen.

De Acropolis in Athene. Photo: 1029 Acropolis of Athens in Greece at night Photo by Giles Laurent, Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, modified: bijgesneden tot 512 × 512 px 
De agora, de markt van de stad Athene. Photo: Agora - Athènes (GRA1) - 2022-03-26 - 97, Chabe01, CC BY-SA 4.0, modified: bijgesneden tot 512 × 512 px 
Het antieke theater van Epidaurus. Photo: Theatre of Epidaurus OLC, Olecorre, CC BY-SA 3.0, modified: bijgesneden tot 512 × 512 px 
De tempel van Hephaistos in Athene. Photo: Temple of Hephaestus viewed from the Stoa of Attalos in Athens, Greece, Julian Lupyan, CC0, modified: bijgesneden tot 512 × 512 px 2. Olympia: de heilige plaats van Zeus
Olympia was in het oude Griekenland een heilige plaats waar de oppergod Zeus werd vereerd. Daar werden elke vier jaar sportwedstrijden gehouden. De wedstrijden kregen de naam Olympische Spelen naar de plaats.

Ruïnes van de tempel van Zeus in Olympia. Photo: The ruins of the Temple of Zeus (Olympia) on October 14, 2020, George E. Koronaios, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind 3. Waar ligt Olympia?
Olympia lag in het westen van de Peloponnesos. Naar de Spelen kwamen atleten uit veel stadstaten, bijvoorbeeld uit Athene en Sparta.

Photo: Greece relief location map.jpg, Lencer / Uwe Dedering, CC BY-SA 3.0 4. Altis: het heilige bos van Zeus
Midden in Olympia lag het heilige gebied Altis. Daar stonden de tempels van Zeus en Hera, gedragen door zuilen, en het altaar van Zeus. De wedstrijdterreinen, zoals het stadion en de trainingsplaats, lagen naast het gebied.

Plattegrond van het heilige gebied Altis (de namen op de kaart zijn in het Duits). Photo: Grundriß der Altis von Olympia (Olympia-2.jpg), Curtius ja Adler; julkaistu teoksessa Lübke–Semrau, Grundriß der Kunstgeschichte, Public domain, modified: verkleind 5. Het Zeusbeeld van Phidias
In de tempel van Zeus stond een reusachtig beeld, gemaakt door de beeldhouwer Phidias. De zittende Zeus was ongeveer 12–13 meter hoog en gemaakt van goud en ivoor. Het beeld is verloren gegaan en de afbeelding is een latere reconstructie.

Het Zeusbeeld in Olympia, reconstructie van een kunstenaar uit 1815. Photo: Le Jupiter Olympien ou l'art de la sculpture antique, Antoine Quatremère de Quincy, Public domain 6. Het verhaal van de Spelen
Kijk hoe de oude Spelen begonnen en eindigden. De jaartallen zijn traditioneel: het precieze begin en einde zijn niet bekend.

Photo: Stadium at Olympia (II), Institute for the Study of the Ancient World, CC BY 2.0, modified: verkleind 
Photo: Olympia ruins near the Temple of Zeus 3, Wknight94, CC BY-SA 3.0, modified: verkleind - 776 v.Chr. Het traditionele jaar van de eerste opgetekende Spelen in Olympia
- 5e eeuw v.Chr. De tempel van Zeus wordt in Olympia voltooid en binnenin komt het Zeusbeeld van Phidias
- 393 n.Chr. De laatste bekende Spelen (het einde is onzeker)
7. De heilige vrede
Voor de duur van de Spelen werd een heilige vrede uitgeroepen. Atleten en toeschouwers die naar Olympia reisden mochten geen kwaad worden gedaan en gewapende troepen werden Olympia niet binnengelaten. De vrede werd meestal gehouden.

De ingang van het oude stadion en de renbaan. Photo: Olympia - Stadium - 4.jpg, Annatsach, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind 8. De sporten in Olympia
Eerst was er op de Spelen maar één onderdeel, de stadionloop, ofwel één lengte van de baan in het stadion. Later kwamen er bijvoorbeeld de pentathlon, het pankration en de wapenloop bij. Bij de wapenloop renden de deelnemers in de uitrusting van een hopliet.

Hardlopers op een vaasschildering. Photo: Panathenaic amphora BM B137, Euphiletos-maalarin työpaja; valokuva Jastrow, Public domain, modified: verkleind 
De wapenloop: helm en schild. Photo: Athletes XVI- Hoplitodromoi, Egisto Sani, CC BY-SA 2.0, modified: verkleind 
Pankration: worstelen en boksen in één. Photo: Pankration, black-figure Panathenaic prize amphora, Kleophrades-maalarin työpaja, The Metropolitan Museum of Art, CC0 1.0, modified: verkleind 
Discuswerper, Romeinse kopie van een antiek beeld. Photo: Discobolus in National Roman Museum Palazzo Massimo alle Terme, Livioandronico2013, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind 9. Het voorwerp vertelt: een Griekse amfora
De Grieken versierden aarden vazen met afbeeldingen van verhalen. Hier worstelt Herakles met een leeuw. Volgens een mythe die de dichter Pindaros vertelt, stichtte Herakles de Spelen van Olympia.

Photo: Terracotta amphora (jar), Attic black-figure, Group E, The Metropolitan Museum of Art, CC0 1.0, modified: verkleind 10. De prijs voor de winnaar
De winnaar kreeg een krans van olijftakken die van de heilige boom in Altis waren gesneden. De thuisstad vierde feest voor de winnaar en er kon een standbeeld voor hem worden opgericht.

Bronzen hoofd van een bokser, gevonden in Olympia (ca. 330–320 v.Chr.). Photo: Bronze Head of Boxer Satyros of Elis, Found at Olympia, c. 330-320 BC, Gary Todd, CC0 1.0, modified: verkleind 11. Heraia: de hardloopwedstrijd voor vrouwen
Aan de grote Spelen van Olympia deden vrije Griekse mannen mee. Voor vrouwen werd een eigen hardloopwedstrijd gehouden, de Heraia, ter ere van de godin Hera. De tempel van Hera was een van de oudste van Griekenland.

Zuilen van de tempel van Hera in Olympia. Photo: Restored ruins of the Temple of Hera, ancient Doric Greek temple at Olympia, Greece, Carole Raddato, CC BY-SA 2.0, modified: verkleind 12. Denk er in tweetallen over na
1. Waarom werden oorlogen onderbroken voor de duur van de Spelen?
2. Wat is het verschil tussen de antieke Spelen en de Olympische Spelen van nu?
3. Waarom was de eer van de winnaar belangrijk voor de oude Grieken?
Summary
De Olympische Spelen van de oudheid werden elke vier jaar in Olympia gehouden ter ere van Zeus. Traditioneel stammen de eerste opgetekende Spelen uit 776 v.Chr. Voor de duur van de Spelen werd een heilige vrede uitgeroepen. Aan de grote Spelen deden vrije Griekse mannen mee en de winnaar kreeg een olijfkrans. Als laatste bekende Spelen noemt men traditioneel het jaar 393 n.Chr.
Frequently asked questions
Waar werden de Olympische Spelen van de oudheid gehouden?
In Olympia op de Peloponnesos, ter ere van Zeus.
Mochten vrouwen meedoen?
Aan de Spelen van Olympia deden vrije Griekse mannen mee. Vrouwen deden daar niet als atleten aan mee, maar in Olympia werd wel een eigen hardloopwedstrijd voor jonge vrouwen gehouden, het feest van Hera (Heraia).
Wat was de prijs voor de winnaar?
Een krans van olijftakken.