Optellen 0–20: uitleg, dia's en opdrachten voor leerjaar 1–2 (7–8 jaar)

Optellen tot 20 op de getallenlijn en met tientaloverschrijding: dia's, uitleg en opdrachten voor 7–8 jaar. Direct bruikbaar in de klas.

Optellen laat zien hoeveel het samen is als je twee hoeveelheden bij elkaar voegt. In dit artikel oefen je met optellen in het getalbereik 0–20: eerst op de getallenlijn, dan met de maatjes van tien en tot slot met tientaloverschrijding.

Het artikel is gemaakt voor leerjaar 1 en 2, en elke stap is klaar om als dia aan de klas te laten zien. Aan het eind kan de leerling een som uitrekenen op de getallenlijn en met tientaloverschrijding en het antwoord controleren.

Key concepts

optellen
Getallen bij elkaar tellen, bijvoorbeeld 3 + 2 = 5.
som
De uitkomst van een optelling. De som van 3 en 2 is 5.
getallenlijn
Een rechte lijn waarop de getallen op volgorde en op gelijke afstanden staan.
isgelijkteken
Het teken = dat laat zien dat beide kanten evenveel waard zijn.
hoofdrekenen
Rekenen in je hoofd, zonder pen, papier of rekenmachine.
  1. 1. Twee hoeveelheden samen

    Drie kinderen voetballen. Er komen twee kinderen bij. Hoeveel kinderen zijn het samen?

    De hoeveelheden voeg je samen met optellen: 3 + 2 = 5.

    Getallenlijn van nul tot tien: vanaf 3 ga je twee stappen naar rechts naar 50123456789103+253 + 2 = 5
  2. 2. Optellen en som

    Bij optellen voeg je twee hoeveelheden samen. Het teken voor optellen is +.

    Het antwoord van een optelling heet de som. Bij 3 + 2 = 5 is de som 5.

    Het isgelijkteken = laat zien dat er aan beide kanten evenveel staat.

  3. 3. Reken op de getallenlijn

    We rekenen 7 + 4.
    Begin bij 7.
    Ga 4 stappen naar rechts: 8, 9, 10, 11.
    Dus 7 + 4 = 11.

    Getallenlijn van nul tot twaalf: vanaf 7 ga je vier stappen naar rechts naar 1101234567891011127+4117 + 4 = 11
  4. 4. Maatjes van tien

    Maatjes van tien zijn twee getallen die samen 10 zijn.

    Bijvoorbeeld 6 + 4 = 10. Als je de maatjes van tien uit je hoofd kent, lukt tientaloverschrijding met hoofdrekenen.

    Getallenlijn van nul tot tien: vanaf 6 ga je vier stappen naar rechts naar 100123456789106+4106 + 4 = 10
  5. 5. Tientaloverschrijding

    We rekenen 8 + 5.
    Maak eerst de tien vol: 8 + 2 = 10.
    De vijf splits je in twee en drie: 5 = 2 + 3.
    Reken de rest uit: 10 + 3 = 13.
    Dus 8 + 5 = 13.

    Getallenlijn van nul tot vijftien: vanaf 8 spring je eerst naar de tien en dan nog drie stappen naar 1301234567891011121314158+210+3138 + 5 = 13
  6. 6. Begin bij het grootste getal

    De som blijft hetzelfde als de volgorde van de getallen verandert: 3 + 8 = 8 + 3 = 11.

    Begin bij het grootste getal, dan heb je minder stappen.

    Getallenlijn van nul tot twaalf: vanaf 3 ga je acht stappen naar rechts naar 1101234567891011123+811
    3 + 8: acht stappen
    Getallenlijn van nul tot twaalf: vanaf 8 ga je drie stappen naar rechts naar 1101234567891011128+311
    8 + 3: drie stappen
  7. 7. Praat erover in de klas

    1. Hoe kun je controleren dat 9 + 6 = 15?
    2. Waarom is het handig om bij het grootste getal te beginnen?
    3. Bedenk zelf een optelling met tientaloverschrijding.

Summary

Optellen voegt twee hoeveelheden samen en het antwoord heet de som. Op de getallenlijn begin je bij het eerste getal en ga je naar rechts met zoveel stappen als het tweede getal. De maatjes van tien helpen bij tientaloverschrijding: maak eerst de tien vol en reken dan de rest uit. De som blijft hetzelfde als de volgorde van de getallen verandert, dus begin bij het grootste getal.

Frequently asked questions

Wat is een som?

De som is de uitkomst van een optelling. Bij 8 + 5 = 13 is de som 13.

Wat is tientaloverschrijding?

Bij tientaloverschrijding is de som groter dan 10, bijvoorbeeld 8 + 5. Je kunt de som maken door eerst de tien vol te maken: 8 + 2 = 10 en 10 + 3 = 13.

Hoe kun je een optelling controleren?

Reken de getallen in een andere volgorde uit: 5 + 8 = 13. Als de som hetzelfde is, klopt de som waarschijnlijk.

Try exercises