Breuken uitbreiden en vereenvoudigen: dia's en opdrachten voor leerjaar 5–6 (11–12 jaar)

Breuken uitbreiden en vereenvoudigen met breukstroken, zo ver mogelijk vereenvoudigen en vergelijken. Dia's en opdrachten voor leerjaar 5–6.

Dezelfde hoeveelheid kun je met veel verschillende breuken opschrijven. De helft van een voetbalveld is evenveel als twee vierde of vier achtste van het veld. Uitbreiden en vereenvoudigen zijn manieren om de vorm van een breuk te veranderen zonder dat de waarde verandert.

Het artikel is gemaakt voor leerjaar 5–6, en elke stap is klaar om als dia aan de klas te laten zien. Breukstroken laten zien waarom de waarde gelijk blijft. Aan het einde kan de leerling zo ver mogelijk vereenvoudigen en breuken met verschillende noemers vergelijken door uit te breiden.

Key concepts

uitbreiden
Je vermenigvuldigt de teller en de noemer van een breuk met hetzelfde getal. De waarde van de breuk blijft gelijk, bijvoorbeeld 1/2 = 2/4.
vereenvoudigen
Je deelt de teller en de noemer van een breuk door hetzelfde getal. De waarde van de breuk blijft gelijk, bijvoorbeeld 4/8 = 1/2.
gelijkwaardige breuken
Breuken die even groot zijn, ook al worden ze met verschillende getallen geschreven, zoals 1/2 en 2/4.
teller
Het bovenste getal van een breuk. Het vertelt hoeveel delen je neemt.
noemer
Het onderste getal van een breuk. Het vertelt in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld.
gemeenschappelijke noemer
Een noemer die twee of meer breuken gemeen hebben. Je zet breuken om naar een gemeenschappelijke noemer, zodat je ze kunt vergelijken of optellen.
breuk
Een getal dat een deel van een geheel aangeeft, zoals 3/4.

Related exercises

  1. 1. Dezelfde hoeveelheid, een andere breuk

    Drie even lange stroken zijn als drie dezelfde velden. Het gekleurde deel is 1/2, 2/4 en 4/8.

    Het gekleurde deel is in elke strook even groot. De breuken zien er verschillend uit, maar ze zijn gelijkwaardig.

    Drie even lange stroken, verdeeld in twee, vier en acht delen; in elke strook is de helft gekleurd1/22/44/8Het gekleurde deel is even groot
  2. 2. Uitbreiden en vereenvoudigen

    Uitbreiden: je vermenigvuldigt teller en noemer met hetzelfde getal.
    Vereenvoudigen: je deelt teller en noemer door hetzelfde getal.

    De waarde van de breuk verandert niet. Het resultaat is een gelijkwaardige breuk.

  3. 3. Breid 3/4 uit met 3

    We vermenigvuldigen teller en noemer met 3: 3 · 3 = 9 en 4 · 3 = 12. Dat geeft 9/12.

    Elk vierde deel wordt in drie delen verdeeld. Er zijn drie keer zoveel delen, maar ze zijn kleiner.

    Twee even lange stroken: in de strook die in vier delen is verdeeld zijn er drie gekleurd, in de strook met twaalf delen negen; het gekleurde deel is even lang3/49/123/4 en 9/12 zijn gelijkwaardig
  4. 4. Vereenvoudig zo ver mogelijk

    We vereenvoudigen 12/18: van de 18 vogels bij de vogeltelling waren er 12 koolmezen.
    Deel door 2 (12 : 2 = 6 en 18 : 2 = 9) → 6/9
    Deel door 3 (6 : 3 = 2 en 9 : 3 = 3) → 2/3
    De getallen 2 en 3 kun je niet door hetzelfde getal delen.

    Drie even lange stroken: 12/18, 6/9 en 2/3; er zijn steeds minder delen, maar het gekleurde deel is even lang12/186/92/3Dezelfde hoeveelheid, minder delen
  5. 5. Met uitbreiden kun je vergelijken

    Wie schoot beter raak: de rode spelers met 2/3 of de blauwe met 3/4 van hun schoten? Breid uit tot de gemeenschappelijke noemer 12.

    2 · 4 = 8 en 3 · 4 = 12. 3 · 3 = 9 en 4 · 3 = 12. 9/12 is groter dan 8/12.

    Een strook verdeeld in drie delen, waarvan er twee gekleurd zijn, en daaronder een strook verdeeld in twaalf delen, waarvan er acht gekleurd zijn2/38/12
    2/3 uitgebreid met 4
    Een strook verdeeld in vier delen, waarvan er drie gekleurd zijn, en daaronder een strook verdeeld in twaalf delen, waarvan er negen gekleurd zijn3/49/12
    3/4 uitgebreid met 3
  6. 6. Een veelgemaakte fout: hetzelfde getal erbij optellen

    Je breidt een breuk niet uit door op te tellen. Tel je bij de teller en de noemer van 1/2 allebei 1 op, dan krijg je 2/3. Dat is groter dan 1/2.

    Vermenigvuldig of deel altijd zowel de teller als de noemer met hetzelfde getal.

    Twee even lange stroken: 1/2 en 2/3; in de strook met derde delen is meer gekleurd1/22/3De waarde is veranderd: 2/3 is groter
  7. 7. Praat erover in de klas

    1. Van de bladeren aan de boom is 2/5 gevallen. Breid 2/5 uit zodat de noemer 20 is.
    2. Een team speelde 24 wedstrijden en won er 18. Vereenvoudig 18/24 zo ver mogelijk.
    3. Zijn 3/5 en 9/15 gelijkwaardig? Leg het op twee manieren uit.
    4. Welke is groter, 5/6 of 7/9? Breid eerst uit.

Summary

Gelijkwaardige breuken zijn even groot, ook al schrijf je ze met andere getallen. Bij uitbreiden vermenigvuldig je teller en noemer met hetzelfde getal. Bij vereenvoudigen deel je ze door hetzelfde getal. De waarde van de breuk verandert bij beide niet. Vereenvoudig zo ver mogelijk, tot je teller en noemer niet meer door hetzelfde getal kunt delen. Breuken met verschillende noemers kun je vergelijken als je ze uitbreidt tot een gemeenschappelijke noemer.

Frequently asked questions

Wat is het verschil tussen uitbreiden en vereenvoudigen?

Bij uitbreiden vermenigvuldig je teller en noemer met hetzelfde getal, bij vereenvoudigen deel je ze. Allebei geven ze een gelijkwaardige breuk.

Wanneer is een breuk zo ver mogelijk vereenvoudigd?

Als je teller en noemer niet meer door hetzelfde getal kunt delen, behalve door 1. Bijvoorbeeld: 2/3 kun je niet verder vereenvoudigen.

Waarom heb je uitbreiden nodig?

Breuken met verschillende noemers kun je niet zomaar vergelijken of optellen. Breid je ze uit tot een gemeenschappelijke noemer, dan kun je de tellers vergelijken.

Try exercises