De handen van een kind op het toetsenbord van een laptop, aan de mouw een roze trui
Photo: Monitoring of school teaching online, Shixart1985, CC BY 2.0, modified: verkleind

Veilig internetten voor kinderen: wachtwoorden, gegevens, leeftijden

Persoonsgegevens, wachtwoorden, leeftijdsgrenzen, reclame en wat je doet als iets online niet goed voelt. Dia's en gespreksvragen voor 9–10 jaar.

Het internet is voor kinderen een plek om te gamen, filmpjes te kijken en met vrienden te appen. Online heb je dezelfde vaardigheden nodig als op het schoolplein: goed zorgen voor wat van jou is, vriendelijk zijn en om hulp vragen.

Het artikel is gemaakt voor kinderen van 9–10 jaar, en elke stap is klaar om als dia aan de klas te laten zien. Aan het eind weet de leerling welke gegevens je niet deelt, hoe een sterk wachtwoord eruitziet en aan wie je het vertelt als iets niet goed voelt.

Key concepts

internet
Het internet is een wereldwijd netwerk dat computers en andere apparaten met elkaar verbindt. Het begon eind jaren zestig als onderzoeksnetwerk in de Verenigde Staten en werd in de jaren negentig gewoon dankzij het web. Mensen zoeken er informatie, communiceren en regelen zaken.
eigen grenzen
Eigen grenzen zijn wat jij zelf bepaalt over wat anderen wel en niet bij jou mogen doen.
cyberbeveiliging
Cyberbeveiliging betekent computers, netwerken en gegevens beschermen tegen aanvallen en misbruik. Iedereen kan die versterken, bijvoorbeeld met sterke wachtwoorden en door apparaten bij te werken. Ze is ook belangrijk voor de samenleving, omdat bijvoorbeeld ziekenhuizen en elektriciteitsnetten afhankelijk zijn van computersystemen.
nepnieuws
Nepnieuws lijkt op nieuws, maar de inhoud is verzonnen of verdraaid. Het kan gericht zijn op geld, aandacht of politieke invloed. Je kunt het herkennen door het te vergelijken met betrouwbare bronnen en na te gaan wie het heeft gepubliceerd.
om hulp vragen
Om hulp vragen is het aan iemand vragen als je iets niet alleen kunt.
vriendelijk
Een vriendelijk mens is aardig en zorgzaam voor anderen.
pesten
Pesten is wanneer iemand een ander steeds weer pijn doet of buitensluit.

Related exercises

There is no exercise for this topic yet

Teacher or creator: make the first exercise with Puro Editor and choose Internetveiligheid as its topic. It will appear here as soon as it is published.

Make the first exercise for this topic

  1. 1. Wat doe jij op internet?

    Game je, kijk je filmpjes of stuur je berichten aan vrienden?
    Met wie heb je contact op internet?
    Wat is leuk op internet en wat is soms vervelend?

  2. 2. Je persoonsgegevens zijn van jou

    Persoonsgegevens laten zien wie je bent en waar je te vinden bent. Daaronder vallen je volledige naam, je huisadres, je telefoonnummer en je school.

    Vertel ze niet aan onbekenden op internet.

    Een jongen zit op de vloer tegen een muur en typt op een laptop
    Bedenk wat je online over jezelf vertelt. Photo: A boy using a laptop, Kwameghana(Bright Kwame Ayisi), CC0, modified: verkleind
  3. 3. Zwak en sterk wachtwoord

    Een kort wachtwoord is makkelijk te raden. Een lange wachtzin van veel woorden is sterker.

    Het wachtwoord is een geheim dat je niet aan vrienden vertelt. Een sterk wachtwoord hoort bij cyberbeveiliging.

    Een zwart cijferslot houdt het deksel van een metalen kist dicht; het slot heeft vier cijferwieltjes
    Een wachtwoord is als de code van een slot: je houdt het voor jezelf. Photo: Close-up of a padlock with number combination (50724043466), Ivan Radic, CC BY 2.0, modified: verkleind
  4. 4. Leeftijdsgrenzen bij apps

    Bij veel apps en sociale media is de leeftijdsgrens 13 jaar. De leeftijdsgrens laat zien voor wie de dienst is gemaakt. De leeftijdsgrenzen van games staan op de PEGI-logo's.

    Vraag een ouder of verzorger voordat je een nieuwe app of game downloadt.

    Drie kinderen zitten op de vloer tegen een zitzak en gebruiken tablets en een laptop
    Apps en games zijn gemaakt voor bepaalde leeftijden. Photo: Kids with Education Tablet Computers, Intel Free Press, CC BY-SA 2.0, modified: verkleind
  5. 5. Niet alles op internet is waar

    Reclame probeert je te laten kopen of klikken, en kan eruitzien als een spel.

    Nepnieuws lijkt op nieuws, maar is verzonnen. Bedenk wie de informatie heeft geschreven en vraag het aan een volwassene.

    Een oude gekleurde spotprent: mannen rennen met stapels kranten, op de kranten staat in het Engels Humbug News, Fake News en Cheap Sensation
    Spotprent van het eind van de 19e eeuw: verzonnen nieuws bestond al voor internet. Photo: The fin de siècle newspaper proprietor (cropped), Frederick Burr Opper, Public domain, modified: verkleind
  6. 6. Als iets niet goed voelt

    Stop en sluit het bericht, het spel of het filmpje.
    Antwoord niet op een gemeen bericht.
    Verwijder het bericht niet, maar laat het aan een volwassene zien.
    Vertel het aan een vertrouwde volwassene, bijvoorbeeld een ouder of verzorger of een leerkracht.

    Een kind zit met de rug naar de camera en luistert naar twee volwassenen die op een stenen muurtje in de schaduw van bomen zitten
    Vertel het aan een vertrouwde volwassene als iets niet goed voelt. Photo: Child listens to teachers (53012912344), BLMUtah, Public domain, modified: verkleind
  7. 7. Praat er samen over

    Mag je de foto van een vriend zonder toestemming delen?
    Wat antwoord je als een vriend om je wachtwoord vraagt?
    Wat doe je als een onbekende in een game naar je huisadres vraagt?
    Is het pesten als een groep elke dag gemeen doet tegen één persoon?

Summary

Persoonsgegevens en foto's zijn van jou, en je deelt ze niet met onbekenden. Voor je een foto van een vriend deelt, vraag je toestemming. Het wachtwoord is een geheim, en een lange wachtzin is sterk. Bij veel sociale media is de leeftijdsgrens 13 jaar. Reclame en nepnieuws proberen je te beïnvloeden. Als iets niet goed voelt, vertel het dan aan een vertrouwde volwassene.

Frequently asked questions

Welke persoonsgegevens mag een kind online niet vertellen?

Je volledige naam, huisadres, telefoonnummer, school en wachtwoorden vertel je niet aan onbekenden. Foto's deel je niet zonder toestemming.

Wat doe ik als iemand me online pest?

Antwoord niet. Laat het bericht aan een vertrouwde volwassene zien. Je kunt ook contact opnemen met een hulplijn voor kinderen in jouw land.

Mag ik mijn wachtwoord aan een vriend vertellen?

Nee. Het wachtwoord is een geheim. Met een ouder of verzorger kun je afspreken wie het mag weten.

Try exercises