Een doorzichtig wandelkompas op nat gras: een roodwitte naald en een ring met de letters N, E, S en W
Photo: Hiker's compass, Crockunna, Kenneth Allen, CC BY-SA 2.0, modified: verkleind

Windrichtingen: uitleg, dia's en opdrachten voor leerjaar 3–4 (9–10 jaar)

Noordoost, zuidoost, zuidwest en noordwest, het gebruik van een kompas, een route beschrijven op de kaart en de buurlanden van Finland. Voor leerjaar 3–4.

Dit artikel bouwt voort op de basis van de windrichtingen. Noord, oost, zuid en west worden als bekend verondersteld. In leerjaar 3–4 leer je de tussenwindrichtingen noordoost, zuidoost, zuidwest en noordwest. Elke stap is klaar om als dia aan de klas te laten zien.

Aan het einde gebruikt de leerling een kompas en beschrijft een route op de kaart met windrichtingen. De leerling vertelt ook waar de buurlanden van Finland liggen. Herhaal zo nodig de basis uit het artikel voor leerjaar 1–2. Daarna oefen je met de opdrachten.

Key concepts

windrichtingen
Noord, oost, zuid en west. Daarmee geef je een richting aan.
kompas
Een instrument waarvan de magneetnaald altijd naar het noorden wijst. Het kompas werd in China uitgevonden, en in Europa werd het vanaf de 13e eeuw op zee gebruikt. Daarmee durfden zeelieden ver de open zee op te gaan.
magneet
Een voorwerp dat ijzer aantrekt. Het heeft een noordpool en een zuidpool.
kaart
Een afbeelding van het land van bovenaf gezien. Een kaart laat zien waar plaatsen liggen.
Finland
Finland is een land in Noord-Europa. Het heeft veel bossen en meren, en de hoofdstad is Helsinki.
Zweden
Zweden is de westerbuur van Finland, in Noord-Europa. De hoofdstad is Stockholm.
Europa
Europa is een werelddeel waar ook Finland bij hoort. Het is klein, maar er zijn veel landen en talen.
Oostzee
De Oostzee is een ondiepe zee in Noord-Europa, en Finland ligt aan de kust ervan. Het water is veel minder zout dan dat van de oceanen.

Related exercises

There is no exercise for this topic yet

Teacher or creator: make the first exercise with Puro Editor and choose Windrichtingen as its topic. It will appear here as soon as it is published.

Make the first exercise for this topic

  1. 1. Vier of acht richtingen?

    Noord, oost, zuid en west verdelen de cirkel in 4 delen.

    In het midden van elk deel ligt nog een richting. Dan zijn er 8 richtingen.

    Een cirkel verdeeld in vier delen: de lijnen wijzen naar het noorden, oosten, zuiden en westen
    4 hoofdwindrichtingen
    Een cirkel verdeeld in acht delen: de lijnen wijzen naar vier windrichtingen en naar de richtingen daartussen
    8 richtingen
  2. 2. Tussenwindrichtingen

    Een tussenwindrichting ligt precies tussen twee hoofdwindrichtingen in. Er zijn er 4: noordoost, zuidoost, zuidwest en noordwest.

    Onthoud: noordoost en zuidoost hebben oost in de naam, ze liggen aan de oostkant. Zuidwest en noordwest hebben west in de naam, ze liggen aan de westkant.

    Een windroos met acht punten in de bestrating: lange punten naar de letters N, O, S en W, korte punten daartussen
    Windroos in Freiburg, Duitsland (O = oost). Photo: Windrose 8052 (Pflastermosaik in Freiburg im Breisgau), Andreas Schwarzkopf, CC BY-SA 3.0, modified: verkleind
  3. 3. Zo gebruik je het kompas

    1. Houd het kompas waterpas, ver weg van telefoons en metaal.
    2. Wacht tot de magneetnaald stilstaat: het rode uiteinde wijst naar het noorden.
    3. Draai de ring tot de N bij het rode uiteinde staat.
    4. De letters op de ring geven de richtingen aan: N noord, E oost (op Nederlandse kompassen vaak O), S zuid (vaak Z), W west.

    Een oriëntatiekompas op een kaart: de rode naald wijst omhoog naar de letter N op de ring, op de ring staan ook E, S en W
    De ring is zo gedraaid dat de N bij het rode uiteinde staat.. Photo: Boussole d'orientation à plaquette transparente, Pierre André Leclercq, CC BY 4.0, modified: verkleind
  4. 4. De richtingen op een echte kaart

    Op een topografische kaart is het noorden boven. Kijk op de kaart naar het centrum van Somero.

    Pajula ligt vanaf het centrum in het noordoosten en Hirsjärvi in het zuidoosten. Kirkkojärvi ligt vanaf het centrum in het westen.

    Een oude Finse topografische kaart van Somero: gele akkers, rode wegen, blauwe meren en onderaan de legenda
    Topografische kaart van de Finse Landmeetkundige Dienst (Maanmittauslaitos) van Somero (1959). Photo: Peruskartta 202405 Somero 1959, Maanmittauslaitos, CC BY 4.0, modified: verkleind
  5. 5. Een route met windrichtingen

    Sam loopt van school 3 huizenblokken naar het oosten. Dan loopt hij 3 huizenblokken naar het noorden. Hij is bij het zwembad.

    Het zwembad ligt vanaf school in het noordoosten.

    De oriëntatieloopkaart van een school: zwarte schoolgebouwen, een geel open schoolplein, paarse controlecirkels met nummers en een startdriehoek
    Oriëntatieloopkaart van een school: de start is een driehoek en de controleposten zijn cirkels.. Photo: Orienteering map of Sandbach School, ARBAY, CC BY-SA 3.0, modified: verkleind
  6. 6. Waar ligt Finland?

    Finland ligt in het noorden van Europa. Zweden ligt ten westen van Finland en Rusland ten oosten. Estland ligt in het zuiden, aan de andere kant van de Finse Golf. Noorwegen ligt ten noorden van Finland.

    Een kaart van Europa: Finland oranje in het noorden, links Zweden en Noorwegen, rechts Rusland, onderaan Estland
    Finland (oranje) op de kaart van Europa. Photo: EU location FIN, David Liuzzo, CC BY-SA 4.0, modified: verkleind
  7. 7. Oefen zelf

    Welke richting is tegenovergesteld aan zuidwest?
    In welke windrichting ligt jouw huis vanaf school?
    Beschrijf de route van het lokaal naar de kantine met windrichtingen.
    In welke windrichting ligt Zweden vanaf Finland?

Summary

De tussenwindrichtingen zijn noordoost, zuidoost, zuidwest en noordwest. Ze liggen precies tussen de hoofdwindrichtingen in. Noordoost en zuidoost liggen aan de oostkant en zuidwest en noordwest aan de westkant. Het kompas houd je waterpas en de rode naald wijst naar het noorden. Een route vertel je met windrichtingen. Zweden ligt ten westen van Finland, Rusland ten oosten en Estland ten zuiden. De Oostzee ligt ten zuiden en ten westen van Finland.

Frequently asked questions

Wat betekenen de letters N, E, S en W op het kompas?

Ze komen van de Engelse woorden north, east, south en west: noord, oost, zuid en west. Op Nederlandse kompassen staan voor oost en zuid vaak O en Z. De tussenwindrichtingen schrijf je door letters te combineren. NE (of NO) is noordoost, SE (of ZO) zuidoost, SW (of ZW) zuidwest en NW noordwest.

Wijst het kompas precies naar het noorden van de kaart?

Niet helemaal. De naald wijst naar het magnetische noorden, dat in Finland een beetje afwijkt van het noorden van de kaart. Op korte afstanden over het schoolplein maakt dat verschil bijna niets uit. Op oriëntatieloopkaarten wijzen de noordlijnen naar het noorden van het kompas.

Hoe kun je windrichtingen buiten oefenen?

Maak op het schoolplein een kleine oriëntatieloop. Op de controlekaart staat bijvoorbeeld: 10 stappen naar het zuidoosten. De leerlingen controleren de richting met het kompas en schrijven op wat ze bij de controlepost hebben gevonden.

Try exercises